Nichiyo Kanri

Nichiyo Kanri - Toyota Üretim Sisteminde (TPS) Günlük Yönetim

"Nichiyo Kanri," kelime anlamı olarak Japoncada "Günlük Yönetim" veya "Rutin Kontrol" demektir. TPS (Toyota Üretim Sistemi) ve genel olarak Yalın Yönetim felsefesinde bu kavram, organizasyonun stratejik hedeflerine (Hoshin Kanri) ulaşabilmesi için günlük operasyonel süreçlerin istikrarlı, standartlara uygun ve sürekli iyileştirme odağıyla yönetilmesini sağlayan kritik bir sistemdir.

Nichiyo Kanri, Yalın Yönetim'in en alt katmanını oluşturur ve stratejinin sahada (Genba'da) uygulanabilirliğini ve sürdürülebilirliğini garanti eder.

1. Nichiyo Kanri'nin Amacı

Nichiyo Kanri'nin temel amacı, günlük operasyonlarda aşağıdaki iki durumu sağlamaktır:

1. İstikrarı Korumak (Standartlaştırma): Süreçlerin her gün aynı standartta ve öngörülebilir kalitede ilerlemesini sağlamak. Bu, Standart İş (Standardized Work) uygulamasının korunması anlamına gelir.

2. Sürekli İyileştirmeyi Desteklemek (Kaizen): Süreçlerde ortaya çıkan küçük sapmaları, israfları (Muda) ve sorunları anında tespit ederek ve çözerek Kaizen (Sürekli İyileştirme) kültürünü canlı tutmaktır.

2. Hoshin Kanri ile İlişkisi

Nichiyo Kanri, Toyota'nın üst yönetimden operasyonel seviyeye kadar hedefleri yaydığı stratejik yönetim sistemi olan Hoshin Kanri'nin ayrılmaz bir parçasıdır:

Nichiyo Kanri olmadan, Hoshin Kanri ile belirlenen büyük hedeflere ulaşmak mümkün olmaz; çünkü stratejik hedefler, ancak günlük faaliyetlerin sürekli ve istikrarlı bir şekilde yönetilmesiyle gerçekleşir.

3. Ana Uygulama Mekanizmaları

Nichiyo Kanri, sahada (Genba'da) çeşitli görsel ve katılımcı araçlarla uygulanır:

• Günlük Toplantılar (Asakai): Ekip üyeleri, vardiya başlangıcında veya gün içinde kısa (genellikle 5-15 dakikalık), ayakta toplantılar yapar. Bu toplantılarda:

  • Önceki günün hedefleri ve gerçekleşen sonuçları değerlendirilir.

  • O günün hedefleri ve kritik işleri belirlenir.

  • Karşılaşılan sorunlar (aksaklıklar, kalite hataları, arızalar) hızla masaya yatırılır ve çözüm için sorumlular atanır (Eskalasyon Sistemi).

• Görsel Yönetim Panoları (Visual Management): Süreç hedeflerinin (KPI'lar), günlük sonuçların, iş akışlarının ve sorunların herkesin görebileceği şekilde sergilendiği panolardır. Bu, anında durum tespiti (Anormal durumun görünür kılınması) ve şeffaflık sağlar.

• Standart İş (Standardized Work): Her görevin en verimli ve güvenli şekilde nasıl yapılacağının açıkça tanımlanmasıdır. Nichiyo Kanri, bu standartlara günlük olarak uyulmasını denetler.

• Liderlerin Standart İşi (Leader's Standard Work): Ekip liderlerinin ve yöneticilerin her gün rutin olarak hangi süreçleri kontrol edeceklerinin, hangi sorun çözme çalışmalarına katılacaklarının ve hangi çalışanlara koçluk yapacaklarının belirlenmesidir.

• Problem Çözme (PDCA/PUKÖ): Günlük sapmalar ve sorunlar, PUKÖ (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) döngüsü kullanılarak, genellikle A3 Raporlama formatında çözülür.

Nichiyo Kanri'nin başarılı olması için, çalışanların sadece standartlara uyması değil, aynı zamanda standartlardan sapmaları hızla bildirmesi ve aktif olarak iyileştirme çalışmalarına katılması esastır.

Nichiyo Kanri, yalnızca bir dizi faaliyet değil, istikrarı ve sürekli iyileştirmeyi mümkün kılan bir yönetim felsefesidir. Bu sistem, bir operasyonun "sağlık durumu"nu korumasını ve iyileşme için zemin hazırlamasını sağlar.

4. Nichiyo Kanri'nin Temel Bileşenleri ve Derinliği

A. Standart İşin Sürdürülmesi (Mevcut Durumu Korumak)

Nichiyo Kanri'nin ilk ve en önemli ayağı, mevcut performansı korumaktır. Bunu, Standart İş (Standardized Work) kavramı üzerinden sağlar:

• Standardizasyon: Her görevin, en verimli, en güvenli ve en kaliteli yöntemle nasıl yapılacağının açıkça tanımlanmasıdır. Bu, en iyi uygulamanın korunmasını sağlar.

• Standartlardan Sapmanın Tespiti: Bir standardın dışına çıkıldığında (örneğin döngü süresinin uzaması, hata sayısının artması) bu durum, Nichiyo Kanri mekanizmaları (Görsel Yönetim, Andon) aracılığıyla anında görünür kılınır. Bu, anormalliklerin hızla tespit edilip düzeltilmesi için bir uyarı sistemidir.

• Eğitim (Eğitici İş): Çalışanların yalnızca standardı uygulaması değil, aynı zamanda standardı neden uyguladığını anlaması ve standarttan sapma olduğunda durumu hemen bildirmesi esastır.

B. Görsel Yönetim ve Anlık Geribildirim (Jidoka ile İlişkisi)

Görsel yönetim, Nichiyo Kanri'nin Genba'daki (Gerçek Çalışma Alanı) ana motorudur.

• Hedefin ve Gerçekleşmenin Görünürlüğü: Pano veya ekranlar aracılığıyla üretim hedefleri, mevcut performans, kalite ve güvenlik durumu anlık olarak sergilenir. Hedef ve gerçekleşen arasındaki fark, bir "sorun" olarak hemen belirginleşir.

• Andon Sistemi: Bir çalışanın bir sorun tespit ettiğinde (örneğin kalite hatası, ekipman arızası, malzeme eksikliği) üretimi durdurma yetkisine sahip olduğu bir sistemdir. Andon, sorunun kaynağında, yani oluştuğu anda müdahale edilmesini sağlar. Bu, TPS'in temel direklerinden olan Jidoka (İnsan Dokunuşuyla Otonomasyon) felsefesinin bir parçasıdır.

C. Liderlerin Standart İşi (Leader's Standard Work)

Nichiyo Kanri'yi sürdürmek, sadece operatörlerin işi değildir; bizzat yöneticilerin ve takım liderlerinin sorumluluğudur. Liderin standart işi, liderin her gün hangi kritik aktiviteleri hangi saatte yapacağını tanımlar:

• Kontrol Turları (Gemba Walk): Liderlerin, günlük olarak üretim alanını dolaşarak standartlara uyumu kontrol etmesi ve çalışanlarla iletişim kurması.

• Koçluk ve Mentorluk: Standarttan sapan veya problem çözen çalışanlara anında yerinde koçluk yapılması.

• Problem Eskalasyonu: Çözülemeyen sorunların (Nichiyo Kanri düzeyini aşan sorunların) bir üst yönetim seviyesine hızlıca aktarılması ve çözüm sürecinin takip edilmesi.

5. Nichiyo Kanri ve Problem Çözme

Nichiyo Kanri'nin en derin yönü, probleme kalıcı çözüm bulma disiplinidir. Günlük sapmalar, Kaizen (sürekli iyileştirme) fırsatları olarak görülür.

• Sorun Tespiti: Görsel Yönetim ile bir sapma tespit edildiğinde, ilk adım hızla geçici bir önlem alarak üretimin devamını sağlamaktır.

• Kök Neden Analizi: Kalıcı çözüm için, sorunun sadece belirtileri değil, kök nedeni bulunur (genellikle 5 Neden Tekniği veya Balık Kılçığı Diyagramı kullanılarak).

• PUKÖ (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) Döngüsü: Kök nedeni ortadan kaldıracak kalıcı çözüm belirlenir, uygulanır, sonuçları kontrol edilir ve başarılı ise yeni standart olarak tanımlanır (Önlem Al). Bu döngü, Nichiyo Kanri'nin sürekli iyileştirme motorudur.

Nichiyo Kanri, bu döngü ile Kaizen'i bir etkinlikten ziyade günlük rutin bir yönetim eylemi haline getirir.

(Bu makale işletmelerin verimlilik kültürlerini desteklemek ve operasyonel verimliliklerini artırmak amacıyla Derin Dönüşüm® uzmanları tarafından hazırlanmıştır.)

Derin Dönüşüm®